Denemarken - Achtergrond


Inleiding

Deze pagina bevat achtergrond informatie over Denemarken en de daar aangetroffene rotondes. Allereerst zal ik een heuse landkaart van Denemarken aan u presenteren met daarop de locatie van de rotondes. Vervolgens kom ik nog met wat loze feitjes aanzetten die je ook op wikipedia kan vinden (en waar ik ze vandaan heb gehaald). En tot slot vertel ik nog op een gekuisde manier het verhaal van wat ik daar allemaal heb gedaan - met foto's.

Denemarken

Hieronder vind je de kaart van Denemarken en voor het gemak zijn de posities van de rotondes al aangegeven. In principe bestaat het land uit drie grote delen (het vasteland Jylland (Jutland), Het middelste eiland Fyn (Funen), en het grootste eiland Sjaelland (Seeland).) en daarnaast nog wat klein grut. De enige echte grens is die met Duitsland, voor de rest is het land omgeven door water.

Kaart van Denemarken

De kaart van Denemarken met daarop aangegeven de steden met de rotondes van de vorige pagina: Tønder, Store Merløse, Taastrup, en Vejen. Vanzelfsprekend was het voor mij ook een beetje gokken waar welke plaatst ligt, dus pin mij er niet op vast.

De kaart is een beetje oud (1968) en inmiddels is er een brug tussen de eilanden Fyn en Sjaelland, en eentje tussen Kopenhagen en Malmö (Zweden). Mogelijk heeft op het moment van lezen Rusland een deel geannexeerd. ☺

Het eerste wat ons Hollanders daar opvalt is dat de prijzen daar ietsie hoger liggen (maar daar staat dan weer wel tegenover dat de lonen eveneens hoger zijn) dan wat wij hier gewend zijn. zo kost een hamburger daar nu €3,82 en bij ons €3,66. Het Bruto Binnenlands Product (BBP) ligt op 100 a 115% van het gemiddelde in de EU (hoe Nederland scoort weet ik zo niet). Het BBP per capita, dus gecorrigeerd naar het aantal inwoners, is ongeveer 17% hoger dan dat van ons. En in eerste instantie vind ik dat raar, want je zou verwachten dat zij met hun hogere prijzen minder zullen exporteren. En zo blijkt ook uit mijn ouderwetse atlas dat in ieder geval Denemarken meer uit Nederland importeert dan dat ze naar ons exporteren. De enige conclusie die ik dan als amateur econoom kan trekken is dat ze veel goederen intern houden. En er is ook niet eens zo veel om te exporteren. Het is niet dat ik een hele lijst kan geven met typische Denemarkse dingen, op knäckebröd na dan, maar dat is geeneens Denemarks. Nu had heb ik wel gemerkt dat de prijzen in winkels wereldwijd onderling niet meer zo veel verschillen (voedsel, elektronica, etc zullen niet per se goedkoper zijn in een houtje-touwtje land). Dit zal denk ik niet alleen komen door het hogere BTW-tarief (momenteel is die in Denemarken 25%, waar die bij ons 21% is), maar vaak heeft het ook te maken met transportkosten, en in Nederland hebben wij met Rotterdam en een uitstekend wegennet onze zaakjes netjes voor elkaar. Ik zat dan te denken hoe Denemarken aan extern geld komt. Er is geen olie of andere noemenswaardige grondstoffen. Het enige wat zij lijken te hebben is toegang tot de Noordzee en de Oostzee, waarbij de Oostzee weer toegang verleent aan Stockholm, Helsinki, Petersburg, en de Baltische staten. En sommige van deze landen hebben weer wel grondstoffen, en dat is dan vast waar Maersk om de hoek komt kijken.

Het klimaat zal redelijk overeenkomen met dat bij ons; wij hebben beiden een gematigd maritiem klimaat met neerslag in alle seizoenen. Echter heb ik wel het idee dat de zomeers wat korter duren en dat ze iets kouder zijn. Zo was ik daar ergens halverwege oktober en waren de boombladeren al van kleur veranderd, terwijl ze bij ons in Nederland nog groen waren. Verder is er meer wind, waarschijnlijk omdat het gehele land omgeven is door zee, er nauwelijks bossen zijn, en het land vlak is. De zee zorgt telkens voor de gematigdere temperaturen. Er ligt ook gemiddeld 10 tot 30 dagen sneeuw per jaar (waar wij 1 tot 10 dagen sneeuw hebben, de winter 2013/2014 uitgezonderd). Vanaf 1968 veranderde het gematigd maritiem zeeklimaat gestaag, en sinds 1996 heeft Denemarken een overgangsklimaat gekregen. De regen valt van boven naar beneden in hoeveelheden die niet per se onderdoen aan de onze: 600 tot 800mm per jaar. Ter vergelijking: Zweden en Noord-Rusland hebben 400 tot 600mm per jaar met soms een negatieve doorschieter van 200mm.

Het soort van plantengroei wordt deels beinvloed door het klimaat en door het type bodem. Het klimaat hebben we al lichtjes aangestipt, maar de bodem nog niet. Nederland bezit vooral jonge alluviale grond, gedeponeerd door rivieren. Dit komt grofweg neer op rivierslib en klei en is zeer vruchtbaar (vandaar dus dat onze boeren het zo goed doen). Denemarken heeft bruine bosbodem. Beide grondtype's zijn redelijk vruchtbaar en geschikt voor bijvoorbeeld loofbossen. Nu heb ik daar nauwelijks bossen gezien, maar waren er wel altijd wuivende graanvelden. Nog even ter aanvulling: Zweden heeft podzol (askleurige bodem) en Rusland ook. Deze bodem is armer en meer geschikt voor naaldbomen. Tijdens mijn rondje door Zweden zat ik nog steeds te zuidelijk voor de echte, karakteristieke, Zweedse naaldbossen. Nu zullen de meeste van jullie vast wel weten dat het klimaat de grootste rol speelt voor de ontwikkeling van de bodem (en daarmee dus op de plantengroei zodat de eerste regel van deze paragraaf eigenlijk een dubbele uitspraak bevat. De beste omstandigheden voor de ontwikkeling zijn hoge temperaturen (verhoogt de activiteit van de organismen die plantaardig afval afbreken) en een gestage, maar niet overdadige, regenval (te weinig water leidt tot te weinig plantaardig afval (humus) en te veel water leidt tot erosie of verzadiging van de grond (waardoor er te weinig zuurstof in de grond komt en er voedingsstoffen worden weggespoeld)). Nederland en Denemarken lijken hier wel mee weg te komen gezien hetgeen vermeld in de vorige paragraaf, maar het verklaart wel weer de onvruchtbaardere grond in het noorden van Zweden en Rusland (waar het kouder en droger is). De algemene trend voor plantengroei is dat als een gebied minder neerslag heeft er minder plantengroei is (vergelijk een bos met een woestijn) en dat de temperatuur het soort van planten bepaald (bijvorbeeld loofbossen in warmere gebieden en naaldbossen in koudere). Maar zoals je kunt begrijpen uit deze sectie is dat het klimaat, bodemtype en plantengroei allemaal met elkaar verwoven zijn.

Reisverslag

Maar de hamvraag is natuurlijk wat daar allemaal te doen is. Het antwoord is vanzelfsprekend vakantie vieren. Mijn eerste bezoek daar stamt al weer uit het jaar 2010 en ik was toen op motorvakantie met als doel de vikingenbegraafplaatsen in Noord-Denemarken. Er kwam echter een snel einde aan de reis door een combinatie van verveling en het weer. Op de verveling zal ik niet ingaan, maar het weer was nogal winderig, dusdanig dat ik fysiek opzij werd geduwd terwijl ik aan het rijden was (iets wat overigens niet geheel vreemd is aangezien Denemarken een groot schiereiland is), en nat. Op zich vond ik het toen wel een interessant land met een mooi landschap, en straten en huizen die aan Nederland doen terugdenken. Maar na een natte avond op een bejaardencamping ben ik toch maar naar Frankrijk gegaan.

Mooie overbelichte, lelijk geeditte zonsondergang, Denemarken

Sfeerimpressie van Denemarken. Foto genomen tegen de zon in en om wat zichtbaars te krijgen is de foto bewerkt (het is er niet echt die kleur), Møgeltønder 24 Augustus 2010.

Wat ik met deze foto wilde laten zien was het woeste landschap en het ruige weer. Helaas scheen de zon te veel (het weer was eventjes te mooi) en had ik toen een ballencamera.

Gelukkig viel het de tweede vakantie in oktober 2013 wat meer mee en heb ik het eigenlijk alleen maar naar mijn zin gehad. Een positief iets wat mij bij blijft was het landschap (dat er de tweede keer ook weer was). Denemarken zag ik als een soort van kloon van Nederland. De bouw van de huizen, het platte landschap, de hele sfeer die er hangt heeft iets Nederlands. Maar goed, de tweede reis was dus een stuk beter dan de eerste en ik ben dan ook blij dat ik een uitnodiging bij een oude vriend die in Kopenhagen woont had afgedwongen. Bijna gooide griep nog roet in het eten, maar gelukkig was dit gauw onderdrukt. Zelfs de ANWB kon mij niet tegenhouden; Die irritante verkopers die maar blijven vragen of ik Europa dekking heb en of ik “alles op orde heb?”, terwijl ik daar alleen kom om een wegenkaart te halen. Afijn, de keuze tussen vliegen of met de motor gaan was gauw gemaakt, net zoals de keuze tussen het nemen van de veerpont of het doorkruizen van heel Denemarken. Beide keren is er natuurlijk gekozen voor het rijden! Hierdoor kon ik optimaal genieten van mijn harde zadel en Denemarken zelf. Achteraf gezien is het misschien wel de moeite waard om te gaan varen

Sfeerimpressie, Denemarken

Sfeerimpressie van Denemarken. Foto genomen nabij de grote brug tussen Sjaelland en Fyn op de terugweg, 21 oktober 2013.

Wat mij hier nog van bijstaat is dat ik op weg naar het betaalpoortje op de tolbrug nog asociaal werd ingehaald door Spanjaarden, maar zij zullen wel haast hebben gehad.

Kopenhagen zelf was ook zeer interessant, en natuurlijk mochten de ouderwetse publiektrekkers niet ontbreken, zoals daar zijn: de kleine zeemeermin (waar het pakketje lag), Nyhavn (waar Bassie en Adriaan vast ook wel waren), en de toren met de “wokkel” (waar Bassie en Adriaan massa's van verschillende soorten ballen naar beneden wierpen om de boeven te verrassen). Een middagje naar Zweden maakte het geheel net dat beetje leuker, zoals een scheutje cranberrysaus op walnotenijs. Voor de terugreis had ik twee dagen uitgetrokken, met een overnachting vlakbij de grens tussen Denemarken en Duitsland. Dit stelde mij in staat om via rustigere wegen terug te rijden, waardoor ik onder andere meer dan genoeg tijd had om lokale bakkerijen en het pitoreske Bodense te bezoeken. Helaas waren de bakkers dicht en is Bodense blijkbaar alleen maar leuk in de zomer...

Sfeerimpressie Nyhavn in Kopenhagen, Denemarken

Sfeerimpressie van Kopenhagen, Denemarken. Foto toont het altijd kleurrijke Nyhavn, 19 oktober 2013.

Dit was een van de publiektrekkers op een lange rondleiding die ook nog langs de Rundetaarn (de welbekende toren) en de kleine zeemeermin ging, om daarna plaats te maken voor Roskilde.

Mocht je nog geinteresseerd zijn in foto's van rotondes die het niet waard waren om op de eerste pagina te staan, of foto's van Kopenhagen, of foto's van Denemarken zelf, dan kun je doorgaan naar de volgende pagina.

De derde vakantie (herfst 2015) viel in hetzelfde straatje. Wederom was ik een weekendje weg naar mijn kameraad in Kopenhagen, wederom op de motor. Inactiviteit en ouderdom hadden huis gehouden in en rondom mijn lichaam, dus ik was genoodzaakt om in hotels te overnachten. Al met al was ook dit een korte trip waarop ik op de eerste dag naar Denemarken ben gebeukt, op de tweede dag van Vejen naar Kopenhagen ben gegaan, op de derde dag de boot had genomen tot aan de regio Hamburg, en tot slot op dag vier terug naar huis ging. De laatste dag was veruit de koudste; rijp sierde mijn motor en zorgde voor benouwdheid toen 's ochtends de motor maar bleef haperen en niet aan wilde slaan. Godzijdank zat er genoeg sap in de accu om de motor aan de praat te krijgen. Wederom viel de eentonigheid van de rotondes mij op. Echt elke rotonde heeft een heuveltje met of struiken of bomen of struiken en bomen (voor de rest geen poespas), en wat mij deze keer opviel is dat er ook een parkeerplaats zit achter de rotonde, waarvandaan ik telkens mijn foto's kan maken.

Deze kweeste bracht dus weinig nieuws ten opzichte van de vorige jaren en dit bedoel ik niet zozeer negatief. Ik vind Denemarken een van de aangenaamste landen waar ik ben geweest. Het landschap is mooi; niet indrukwekkend, maar gewoon goed, zoals wij dat hier in Nederland gewend zijn. De mensen zijn normaal, alhoewel dit in Kopenhagen vanzelfsprekend niet voor iedereen geldt, zij rijden netjes en rustig. Wat wel anders was waren de fietstochtjes door Kopenhagen. Het is misschien een grappig weetje, maar Denemarken is ook een fietsland, waarschijnlijk is dit ook de reden dat het mij zo bevalt, en de fiets is een zeer snelle manier om het lijstje met alle bezienswaardigheden af te gaan, waaronder de hieronderstaande botanische tuin (veel planten en bomen). Daarnaast was ik ook weer de rotondes bij Vejen en Store Merlose tegegekomen.

Botanische tuin in Kopenhagen, Denemarken

De vrij toegankelijke botanische tuin in Kopenhagen, 11 oktober 2015.

Natuurlijk heb ik daar veel dingen gezien en meegemaakt. Zo was wederom mijn motorkoffer open gebroken, heb ik Etheopisch gegeten (pannenkoeken, spinazie, kip, met je vingers), etc.. Echter gebeurde het grappigste toch wel vlak voordat ik thuis was. De enige echte file die dag was bij Amersfoort en zoals het ons motorrijders gewoon is, mogen wij tussen de auto's door doorrijden. Nu heb ik hier een keer een slechte ervaring mee gehad toen ik een aantal jaren geleden vergeten had dat ik koffers aan mijn motor had zitten en mij met veel plezier tussen de auto's voegde (gelukkig geen schade gemaakt), dus deze keer deed ik het ook rustig aan. Het was wel net zo leuk: ik heb met een grijns op mijn gezicht en al zingend "Lalala, jullie staan lekker stil en ik rij door", etc gereden. Echter deed ik dit beheerst en besuist. Hierdoor kreeg ik na een tijdje een andere motorrijder achter mij die veel bekwamer is in dit filerijden. Ik liet hem voorgaan, omdat hij hier beter in is dan ik en reed achter hem aan. Nu moet je beseffen dat er altijd mensen zijn die niet opletten (vrouwen die make-up opdoen in de auto, vrouwens die bellen in de auto, vrouwen), mensen die niet in hun spiegels kijken terwijl zij lekker ons in de weg rijden. Voor mij was het heel grappig dat die motorrijder ineens begint te toeteren en al toeterend en gebarend een weg baant voor ons. Te meer omdat ik te bescheiden, of te terughoudend, ben om mij zo assertief op te stellen (ik heb volgens mij nog nooit mijn toeter "in anger" gebruikt), was het heel mooi om zo een soort van escort service te krijgen, met happy end, want ik was netjes op tijd thuis.

Noot: In Duitsland was het nog erger om tussen een file door te gaan. In Nederland gaat 99% van de mensen opzij, in Duitsland is dit de reciproke. Ik kan mij nog goed herinneren dat ik door een file aan het rijden was met een quad achter mij aan. Ik probeerde die beste man nog te helpen door naar de automobilisten te gebaren, maar die Duitsers gaven er geen zak om.

Terug naar boven

Rotondes > > >